محمد رضا واليزاده معجزى
86
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
شكايت كردند و چون معلوم شد عدهاى در دلفان به شرارت مشغولند ، ميرزا تقى خان اميركبير به ايلدرم ميرزا دستور داد آنها را گرفته و مجازات نمود و عدهاى را نيز محبوس كردند ولى كسان محبوسين دست به تحريكاتى زده و يكباره منطقه سلسله و دلفان بالاجماع عليه ايلدرم ميرزا قيام كرده ، به اردوى او حمله آوردند و چون تحريكات اهالى در سربازان هم تأثير كرده بود ، لذا آنطور كه بايد و شايد حملات مهاجمين را دفع نكردند و عشاير وارد اردو شده محبوسين را آزاد ساخته و رفتند و در نتيجه چند نفر از فوج سيلاخور كشته شده و فوج مزبور بدون استجازه از ايلدرم ميرزا با هاشم خان سرهنگ به بروجرد رهسپار و ايلدرم ميرزا كه در كار خود فرومانده بود ، با حال پريشان به بروجرد آمد . از آن طرف پسران نصير خان جودكى كه پدرشان محبوس و عمويشان بهجاى پدر به رياست طايفه برقرار شده بود ، بعد از اينكه ماجراى شكست خوردن ايلدرم ميرزا را از اهل دلفان و سلسله شنيدند ، جمعيتى فراهم آورده و بر سر اعمام خود ريخته ، سه نفر عموى خود را مقتول و رياست طايفه را قبضه كردند . از آنطرف طايفه سگوند عليه دستگاه حكومت لرستان قيام كرده ، بلوك خالصه دولتى را چاپيده و انبار غله را غارت كردند و رويهمرفته در همهجاى لرستان آتش فتنه و فساد روشن گرديد . چون اين اخبار به احتشام الدوله رسيد ، سخت برآشفت و بىدرنگ فوج دربند و سواران باجلان « 1 » را با دو عراده توپ كوهكوب برداشته ، روى به سوى لرستان آورده و شورشكنندگان چون از حركت شاهزاده به لرستان آگاه شدند ، متفرق گرديدند و در مقام بازخواست عبد اللّه خان پيشكار و وزير ايلدرم ميرزا را محرك قلمداد كرده و او را گرفتار تنبيه و تاديب كردند . بعد از اينكه آرامش كامل در لرستان برقرار گرديد ، مردم از احتشام الدوله تقاضا كردند كه ايلدرم ميرزا را براى ادامه حكومت و اخذ ماليات مأمور نمايند و احتشام الدوله مسئول آنها را اجابت و ايلدرم ميرزا را به وصول ماليات مأمور ساخت . ولى عشاير بر خلاف گفته خود تحصيلداران ماليات را دير زمانى معطل و به دفع الوقت برگزار مىكردند . تا اينكه آنها خسته شده بدون اخذ نتيجه مراجعت كردند و عشاير دوباره سر به راهزنى و ياغيگرى برداشتند .
--> ( 1 ) . در عصر قاجار طوايف امرائى ، بيرانوند و بلوك سيلاخور هريكيك فوج سرباز پياده به دولت دادهاند و طوايف باجولوند ( سگوند و غيره ) جمعيت سوار داشتهاند و مهر على خان سگوند معروف به مهر على خان سرتيپ در نتيجه داشتن رياست براين جمعيت سوار به منصب سرتيپى افتخارى نائل گرديد .